• पश्चिम महाराष्ट्र विभाग –

पश्चिम महाराष्ट्र विभागात एकूण ०५ जिल्ह्यातील ५८ मतदारसंघाचा समावेश येतो.

त्यामध्ये पुणे जिल्ह्यात २१, सांगली जिल्ह्यात ०८, सातारा जिल्हा ०८, कोल्हापूर जिल्हा १० आणि सोलापूर जिल्ह्यातील ११ विधानसभा मतदार संघाचा समावेश आहे.

पश्चिम महाराष्ट्र विभागात महायुतीने, आघाडीने, मनसे व इतर विविध राजकीय पक्षाने आपले उमेदवार निवडणुकीच्या लढाईत उतरवले आहेत.

• पुणे जिल्ह्यातील कोथरूडच्या विद्यमान आमदार मेधा कुलकर्णी चे तिकीट कापत भाजप ने प्रदेशाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांना उमेदवारी दिली आहे. याठिकाणी मेधा कुलकर्णी चे तिकीट कापल्यामुळे स्थानिक कार्यकर्ते व मतदारांमध्ये मोठी नाराजी आहे. दादा पाटील यांचे विरोधात मनसे चे किशोर शिंदे हे उभे असून यांना आघाडीने पाठींबा जाहीर केला आहे. या लढतीत आघाडीने उमेदवार न देता स्थानिक मतदार व कार्यकर्त्यांना मनसे कडे वळवण्याचा डाव आखत महायुतीच्या पारंपारिक मतदारांना फोडण्याचा प्रयत्न आघाडीकडून होताना दिसेल. मतदार व स्थानिक कार्यकर्ते  नेमकी काय भूमिका घेतता यावर चंद्रकांत दादा पाटील यांचे भवितव्य अवलंबून आहे.
• सोलापूर मध्ये कॉंग्रेसच्या प्रणिती शिंदे आणि महायुतीचे  शिवसेनेचे माने मैदानात आहेत., एमाएम, शिवसेनेचे बंडखोर अपक्ष उमेदवार सुद्धा मैदानात आहेत. त्यामुळे शिंदे घराण्याची प्रतिष्ठा पणाला लागणार की विजय मिळणे सोपे जाईल हे येणारा काळच ठरवेल.
• बारामती मतदार संघात आघाडी चे नेते अजितदादा पवार विरुद्ध भाजपचे गोपीचंद पडळकर अशी रंगतदार लढत पाहाला मिळणार आहे. मुख्यमंत्र्यांनी या नियवडणुकी करिता पडळकरांना भाजपत घेऊन तिकीट दिले त्यामुळे आपला पारंपरिक मतदार संघ राखण्यात अजितदादाना कसरत करावी लागणार असे दिसते.
• कराड मध्ये कोंग्रेसचे माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण रिंगणात असून त्यांचे विरिधात महायुतीचे अतुल भोसले मैदानात आहेत. पृथ्वीराज चव्हाण आपला गड राखतात की अतुल भोसलेंना जनता स्वीकारते हे लवकरच कळेल.
• सातारा मतदार संघ हा राष्ट्रवादीचा गड मानल्या जातो. परंतु राष्ट्रवादीला मोठा धक्का  देत माजी खासदार उदयन राजे भोसले व माजी आमदार शिवेंद्रराजे भोसले हे दोघेही भाजपा वासी झाले आहेत. या मतदार संघात भाजपा कडून शिवेंद्रराजे भोसलेंना उमेदवारी देत विरोधी पक्षांना भाजपा ने चांगलेच अडचणीत पकडले आहे. भाजपाच्या विरोधात येथे रा.कोंग्रेस ने दीपक पवार यांना निवडणुकीत उतरवले आहे. शरद पवार स्वत: या मतदार संघात जातीने लक्षदेऊन असल्यामुळे या निवडणुकीत चांगलाच  रंग आलेला पाहायला मिळेल.
• गुहाघर मतदार संघातून शिवसेनेचे भास्कर जाधव, आघाडीचे सहदेव भेटकर, वंचित चे विकास जाधव हे मैदानात असून या ठिकाणी तिरंगी लढत आपल्याला पाहायला मिळणार आहे. 
• कोल्हापूर उत्तर मतदार संघाचे आमदार शिवसेनेचे उमेदवार राजेश क्षीरसागर मैदानात असून आघाडीने मात्र चंद्रकांत जाधव यांना उमेदवारी देऊन चांगलेच आव्हान उभे लेके आहे. भाजपा चे कार्यकर्ते या मतदार संघावर दावा करत होते त्यामुळे ते आता सेनेचे किती काम करतील हा प्रश्नच आहे. शिवसेनेचे आमदार यावेळी हयट्रिक करतील का ? याकडे सर्वांचे लक्ष लागून आहे.
• कोल्हापूर दक्षिण मध्ये वृतुराज पाटील यांना आघाडीने मैदानात उतरवले आहे. महायुतीने अमोल महाडीकांना मैदानात उतरवले आहे. त्याच सोबत वंचित बहुजन आघाडीचे बबनराव कवडे मैदानात आहेत त्यामुळे वंचितचा त्यामुळे मैदान कोण मारेल याची उत्सुकता शिगेला लागली आहे.

पुढील लेखात पाहूया खान्देश-उत्तर महाराष्ट्र विभागातील काही मतदार संघाचा आढावा. लोकसंवाद.कॉम सोबत कनेक्ट रहा. 

मुख्य संपादक- लोकसंवाद.कॉम

नितिन राजवैद्य.

• मराठवाडा विभाग-

मराठवाड विभागात एकूण ०८ जिल्हे तर एकूण मतदारसंघ ४६ आहेत.

त्यामध्ये औरंगाबाद जिल्ह्यात ०९, नांदेड जिल्हा ०९, हिंगोली जिल्हा ०९, परभणी जिल्हा ०४, जालना जिल्हा ०५, बीड जिल्हा ०६, लातूर जिल्हा ०६, उस्मानाबाद जील्यात्तील ०४ अशा एकूण ४६ मतदारसंघाचा  समावेश आहे.

मराठवाड्यात महायुती,आघाडी, मनसे, वंचित आघाडी अशा विविध राजकीय पक्षांनी आपले उमेदवार रणांगणात उतरवले आहेत.

• बीड मतदार संघात  राष्ट्रवादी कोंग्रेस मधून शिवसेनत प्रवेश केलेले माजी मंत्री जयदत्त क्षीरसागर रिंगणात आहेत. तर त्यांचेच पुतणे संदीप क्षीरसागर हे राष्ट्रवादी कोंग्रेस कडून विरोधात रणांगणात उभे ठाकले आहेत. त्यामुळे राष्ट्रवादीला ही लढत फारच चुरशीची ठरणार आहे. दोघांमध्ये  बाजी  मारणार तरी कोण अशी उत्सुकता लागली आहे.
• निलंगा मतदार संघात महायुतीचे विद्यमान मंत्री संभाजी पाटील निलंगेकर मैदानात असून त्यांचे विरोधात कोंग्रेस चे अशोक शिवाजीराव पाटील निलंगेकर हे मैदानात आहेत. मतदार निलंगेकर घराण्यातील कोणाच्या बाजूने उभे राहतात  हे पाहणे उत्सुकतेचे राहील.
• लातूरला कोंग्रेस चे अमित देशमुख रिंगणात असून त्यांचे विरोधात भाजपचे शैलेश लाहोटी हे  मैदानात आहेत. व माजी मंत्री अमित देशमुख  हे माजी मुख्यमंत्री कोंग्रेसचे दिवंगत नेते विलासराव देशमुख यांचे चिरंजीव आहेत. हा त्यांचा पारंपरिक मतदारसंघ असून अमित मतदारांना किती आपलस करतात व आपला पारंपरिक मतदार संघ राखण्यात कितपत यशस्वी होतता कि शैलेश लाहोटी विजय संपादन करतात हे लवकरच कळेल.
• परळी विधानसभे मध्ये भाजपचे विद्यमान मंत्री पंकजा मुंडे विरुद्ध राष्ट्रवादी कोंग्रेस चे नेते विद्यमान विधान परिषद चे विरोधी पक्ष नेता धनंजय मुंडे अशी स्पष्ट लढत आहे. दोघेही मुंडे घराण्यातील पावरफुल व्यक्तिमत्व मैदानात असून ही लढत संपूर्ण महाराष्ट्रचे लक्ष वेधणारी राहील. वंचित बहुजन आघाडीचे धिरज सातपुते सुद्धा रिंगणात असून मतदार नेमके कोणाला कौल देतात हे येणारा काळच सांगेल.
• भोकरदन मतदार संघातून केंद्रीय मंत्री रावसाहेब पाटील दानवे यांचे चिरंजीव विद्यमान आमदार संतोष दानवे हे मैदानात असून त्यांचे विरोधात आघाडीने चंद्रकांत दानवे यांना मैदानात उतरवले आहे. दानवे कुटुंबाची ही लढत कोणासाठी विजयाची ठरेल हे पहिले जाईल.
• केज मतदार संघातून भाजपाच्या विद्यमान आमदार संगीता ठोंबरे यांची उमेदवारी कापत राष्ट्रवादीच्या घोषित उमेदवार नमिता मुंदडा यांना वेळेवर भाजपात घेत भाजपाकडून उमेदवारी देऊन विरोधकांना चेकमेट केल्याचे पाहायला मिळाले. विरोधात आघाडी कडून पृथ्वीराज साठे हे रिंगणात आहेत.  राष्ट्रवादीला हि लढत प्रतीष्टेची झाली आहे. नेमकी बाजी कोण मारणार हे वेळच सांगेल.

पुढील लेखात पाहूया पश्चिम महाराष्ट्र विभागाचा आढावा. लोकसंवाद.कॉम सोबत कनेक्ट रहा. 

मुख्य संपादक- लोकसंवाद.कॉम

नितिन राजवैद्य.

• विदर्भ विभाग –

 विदर्भात एकूण ११ जिल्हे व ६२ विधानसभा मतदार संघ आहेत.

त्यामध्ये बुलढाणा जिल्ह्यातील ०७ विधानसभा मतदार संघ, अकोला जिल्हात ०५, वाशिम जिल्हात ०३, अमरावती जिल्हात ०८, वर्धा जिल्हात ०४, नागपूर जिल्हात १२, भंडारा जिल्हात ०३, गोंदिया जिल्हात ०४, गडचिरोली जिल्हात ०३, चंद्रपुर जिल्हात ०६ व  यवतमाळ जिल्ह्यातील ०७ विधानसभा मतदार संघाचा समावेश आहे.

विदर्भात सर्वच प्रमुख पक्षांनी आपापसात अनेक मतदारसंघात बदल करत आपले उमेदवार रणांगणात उतरवले आहेत. यामध्ये महायुती, आघाडी, वंचित बहुजन आघाडी,  मनसे अशा विविध राजकीय पक्षांचा समावेश आहे.

• महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस हे आपल्या पारंपारिक दक्षिण – पश्चिम  मतदारसंघातून निवडणूक लढवणार असून त्यांचे विरोधात कॉंग्रेस चे आशिष देशमुख उभे आहेत. याआधी आशीष देशमुख काटोल मतदार संघातून भाजपा चे आमदार होते. परंतु यावेळी ते कोंग्रेस कडून थेट देवेन्द्र फडणवीस यांच्या विरोधात मैदानात उतरले आहे.
• साकोली मतदारसंघातून महायुतीने परिणय फुके यांना रिंगणात उतरवले आहे. त्यांचे विरोधात भाजपातून कोंग्रेसवासी झालेले व मागच्या लोकसभेला नितिन गडकरींच्या विरोधात उभे असलेले नाना पटोले हे मैदानात आहेत. परिणय फुके विरोधात नाना पटोले अशी लढत पाहायला मिळेल.
• अमरावती जिल्ह्यात भाजपा ने विद्यमान आमदार एकेकाळी कोंग्रेसचे मंत्री असणारे सुनील देशमुख यांना परत उमेदवारी दिली असून यांचे विरोधात कॉँग्रेसच्या सुलभा खोडके ह्या रिंगणात आहेत. ही लढत उत्सुकतेची राहील असे दिसते कारण दोघांनाही कोंग्रेस मतदार कोठे कसे फोडायचे हे माहीत असून दोघांनाही  मानणारा कार्यकर्ता व मतदार वर्ग या मतदार संघात आहे. त्यामुळे जनता नेमका कुणाला कौल देते हे पाहणे उत्सुकतेचे राहील.
• धामणगांव मतदार संघात विद्यमान कोंग्रेस चे आमदार विरेन्द्र जगताप मैदानात असून यांचे विरोधात गेल्या विधानसभेला थोड्या  मतांनी विजयी न झालेले  अरुण अडसड यांचे चिरंजीव प्रताप अडसड हे भाजपा चे उमेदवार म्हणून रिंगणात आहेत. प्रताप अडसड हे न.प. अध्यक्ष असून स्थानिक तरुणांशी  जुळलेले आहेत. यावेळी वीरेंद्र जगताप आपला विजय राखतात कि प्रताप अडसड बाजी मारतात हे पाहणे उत्सुकतेचे ठरेल.
• अकोला जिल्ह्यात आकोट मतदार संघातून जनतेचा विरोध दिसताना सुद्धा  विद्यमान आमदार प्रकाश भारसाकळे यांना भाजपाने उमेदवारी दिली असून कोंग्रेस चे संजय बोडखे हे त्यांचे विरोधात मैदानात आहेत. वंचित आणि मनसे ने सुद्धा या ठिकाणी आपापले उमेदवार उभे केले असून वंचितला मानणारा मोठा मतदारवर्ग या मतदार संघात आहे. त्यामुळे  भाजपला आपला गड राखण्यात चांगलीच कसरत करावी लागेल असे दिसते.
• वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड मतदार संघात कोंग्रेसचे विद्यमान आमदार अमित झनक हे मैदानात असून त्यांचे विरोधात शिवसेनेचे विश्वनाथ सानप हे आहेत. भाजपने आपला पारंपरिक मतदारसंघ सेनेला दिला असून या वेळी सेना येथे आपला झेंडा फडकवेल का ? याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. वंचितचे दिलीप जाधव यांनी सुद्धा मैदानात उडी घेतली असून वंचितला मानणारा मोठा मतदार याभागात आहे. त्यामुळे नेमके कोण विजयी होईल हे पाहणे उत्सुकतेचे राहील.
• बुलढाणा जिल्ह्यातील चिखली मतदार संघात कोंग्रेस चे  विद्यमान आमदार राहुल बोंद्रे यांचे विरोधात महायुतीने श्वेता महल्ले  हा नवीन चेहरा दिला आहे. महल्ले ह्या जी.प. सभापती आहेत व त्यांनी दरम्यानच्या काळात बरीच तयारी केलेली दिसते. तसेच राहुल बोंद्रे सुद्धा दोन टर्म पासून या मतदार संघाचे प्रतिनिधीत्व करतात. त्यामुळे परत बोंद्रे कि महल्ले अशी लढत पाहायला मिळत आहे.

पुढील लेखात पाहूया मराठवाडा  विभागातील काही मतदार संघाच्या लढती. त्यासाठी लोकसंवाद.कॉम सोबत कनेक्ट रहा.

मुख्य संपादक- लोकसंवाद.कॉम

नितिन राजवैद्य.

आढावा महाराष्ट्र विधानसभेचा

सध्या महाराष्ट्रात लोकशाहीचा महोत्सव  सुरू आहे. राज्यघटनेने  प्रत्तेक नागरिकाला दिलेल्या अधिकाराचा वापर करत आपले सरकार निवडून देण्याचा हा उत्सव आहे. महाराष्ट्रातील २८८ विधानसभा मतदार संघासाठी निवडणूक होत असून दरम्यान अनेक नेत्यांनी, कार्यकर्त्यांनी पक्षांतर केले आहे तर अनेक ठिकाणी राजकीय पक्षांनी आपापल्या जागेची अदलाबदल केली आहे तर बऱ्याच ठिकाणी विद्यमान आमदारांचे, मंत्र्यांचे  तिकीट कापत राजकीय पक्षांनी भाकरी फिरविण्याचा प्रयत्न केला आहे. हा प्रयत्न कितपत यशस्वी होतो हे येणारा काळच सागेल. झालेल्या बदलांमुळे काही मतदार संघात चुरशीच्या लढत होतील अशी स्थिती आहे. अशा अनेक बाबींचा आढावा आपण  लोकसंवाद.कॉम च्या वाचकांसाठी घेणार आहोत.

विदर्भ विभाग, मराठवाडा विभाग, पश्चिम महाराष्ट्र विभाग, खांदेश–उत्तर महाराष्ट्र विभाग आणि कोकण विभाग अशा पाच विभागानुसार आढावा आपण पाहणार आहोत.

विभागानुसार आढावा क्रमाक्रमाने पुढील लेखात बघूया. लोकसंवाद.कॉम सोबत कनेक्ट रहा.

मुख्य संपादक – लोकसंवाद.कॉम 

नितिन राजवैद्य